Wat trilt er fysiek in je keel als je snurkt en waarom wordt het geluid in de loop van de nacht luider

Waardoor ontstaat snurken in de keel en welk weefsel trilt daadwerkelijk

Het korte antwoord is eenvoudig. Waardoor snurken in de keel ontstaat, is fladderend zacht weefsel in bewegende lucht, waarbij de belangrijkste bron het zachte gehemelte (palais mou) is: het flexibele achterste deel van het gehemelte, met de kleine hangende huig (luette). Wanneer je tijdens je slaap inademt, wordt de lucht door een vernauwde keel geperst, versnelt deze en brengt hij deze zachte delen meerdere keren per seconde aan het trillen. Die trilling van het zachte weefsel is het geluid dat je hoort. Hoe luid het geluid wordt, hangt samen met de kracht waarmee elke ademhaling wordt aangedreven. Daarom is het geluid het sterkst tijdens de diepe slaap en het zachtst tijdens de REM-slaap, in plaats van elk uur geleidelijk luider te worden. Onze gids over waarom mensen snurken behandelt de bredere oorzaken, terwijl dit artikel kijkt naar welke structuur het geluid maakt en wat het volume ervan bepaalt.

Verschillende structuren kunnen trillen, maar één structuur speelt met ruime voorsprong de grootste rol. Het zachte gehemelte doet mee bij bijna elke snurk, terwijl de keelholte, de laterale keelwand, het strotklepje en de tongbasis (base de langue) minder vaak deelnemen. Vergrote amandelen en neusamandelen, een laag en dik gehemelte of een lange huig vernauwen de ruimte verder en geven de lucht meer weefsel om te laten ratelen.

Hoe de keel bewegende lucht omzet in geluid

Zie het zachte gehemelte als een riet in een blaasinstrument. Wanneer lucht met de juiste snelheid langs een dunne, slappe flap stroomt, begint die flap te oscilleren en gedraagt de hele luchtweg zich als een oscillator in plaats van als een eenvoudige buis. Ellis en collega's (1993) ontdekten dat de lengte en stijfheid van het gehemelte de belangrijkste eigenschappen zijn die bepalen of het gaat fladderen. Daarom ratelt een lang, slap gehemelte, terwijl een kort, stevig gehemelte vaak stil blijft.

Een kleine vernauwing heeft zo'n groot effect door een terugkoppelingslus. Wanneer de luchtweg nauwer wordt, moet dezelfde ademstroom sneller door het vernauwde gedeelte bewegen. Snellere lucht verlaagt de druk tegen de wanden, een variant van het principe van Bernoulli, en die drukdaling trekt de zachte wanden naar binnen, waardoor de doorgang nog iets nauwer wordt en de lucht nog sneller stroomt. Saha en collega's (2016) beschreven deze cyclus van negatieve druk in de bovenste luchtweg. Het gehemelte wordt vervolgens gedwongen open en klapt weer dicht in een snel herhalend ritme, waarbij elke cyclus als een geluidspuls naar buiten treedt.

Dit verklaart ook waar het geluid ontstaat. Het geluid wordt voornamelijk gegenereerd in de orofarynx, het deel van de keel achter de mond, waarbij de nasofarynx erboven de luchtstroom op weg naar binnen vormt. Wanneer de genioglossus, de belangrijkste spier die de bovenste luchtweg verwijdt en de tong naar voren houdt, tijdens de slaap minder spanning heeft, wordt de buis slapper en treedt instorting van de bovenste luchtweg gemakkelijker op. Daardoor krijgt turbulente luchtstroom meer kans om het weefsel aan het trillen te brengen.

Wat de toonhoogte van een snurkgeluid zegt over de bron

De toonhoogte van een snurkgeluid geeft een ruwe aanwijzing over waar in de keel het ontstaat. Saha en collega's (2016) rapporteerden dat snurken vanuit het zachte gehemelte meestal laag klinkt, als een zacht gerommel, terwijl snurken dat verder naar achteren bij de tongbasis ontstaat hoger klinkt. Artsen omschrijven laag klinkend geluid uit de luchtwegen ook als stertor en hoger klinkend geluid als stridor.

Een diep, fladderend gerommel wijst dus meestal op het zachte gehemelte, de meest voorkomende bron, terwijl een scherper, hoger geluid erop kan wijzen dat de tongbasis betrokken is. Dit is slechts een aanwijzing, geen diagnose, omdat de snurkfrequentie, gemeten in hertz, en het volume, gemeten in decibel, sterk verschillen tussen mensen en gedurende één nacht. Toch ontstaat niet elk snurkgeluid op dezelfde plek, en dat is belangrijk wanneer je nadenkt over wat het geluid mogelijk kan verminderen.

Waar het openhouden van de bovenste luchtweg een rol speelt

Als je begrijpt wat snurken in de keel veroorzaakt, wordt één ding duidelijk. Het meeste geluid ontstaat daar, maar de neus bepaalt de luchtstroom die de keel bereikt. Wanneer een scheef neustussenschot (déviation de la cloison nasale) of verstopte neus de ademhaling belemmert, adem je krachtiger in en schakel je vaak over op mondademhaling. Daardoor stroomt de lucht sneller en onregelmatiger langs het zachte gehemelte, waardoor het trillen kan verergeren. Het verminderen van die vernauwing in de neus heeft geen directe invloed op het gehemelte, maar kan wel de turbulentie die de trilling veroorzaakt verminderen. Het artikel over het instorten van de neusklep laat zien hoe een vernauwing stroomopwaarts ongemerkt geratel stroomafwaarts kan veroorzaken.

Dit is de juiste context voor een neus hulpmiddel. Back2Sleep is een zachte intranasale stent van siliconen van medische kwaliteit, een CE-gecertificeerd hulpmiddel van klasse I volgens de EU-regels, dat in de neusluchtweg wordt geplaatst om deze tijdens de slaap open te helpen houden en een gelijkmatigere, minder turbulente luchtstroom te ondersteunen. Je hebt geen recept, elektriciteit of slangetjes nodig. De starterkit bevat vier maten, van S tot XL, en drie neussmeermiddelen, zodat je de maat kunt vinden die bij je past. De levering is gratis in continentaal Europa. Back2Sleep is een Frans bedrijf; het hulpmiddel is ontworpen in Frankrijk en geproduceerd in Duitsland.

Houd de rol ervan in verhouding. Omdat de belangrijkste trillingsplek verderop in de keel ligt, werkt een neus hulpmiddel op het deel van de turbulentie dat in de neus ontstaat, en niet op het trillen van het gehemelte zelf. Het is bedoeld voor snurken en slaapapneu, met gemelde resultaten bij milde tot matige gevallen. Het is geen genezing en geen vervanging voor medische zorg bij ernstige apneu. Andere benaderingen werken verder naar achteren, zoals een mondbeugel die de onderkaak naar voren brengt, een mandibulair repositieapparaat (orthèse d'avancée mandibulaire), of in geselecteerde gevallen een operatie zoals uvulopalatofaryngoplastiek (UPPP) om het gehemelte opnieuw vorm te geven. De juiste keuze hangt af van waar je geluid werkelijk ontstaat.

Veelgestelde vragen